Myanmar: Een schat aan historische bouwwerken en natuur
Ontoegankelijke uitlopers van de Himalaya omsluiten Myanmar als een hoefijzer. Myanmar is lange tijd bijna ontoegankelijk voor buitenlanders geweest. Een bezoek aan Myanmar maakt meteen duidelijk dat het land ‘anders’ is. De bevolking loopt er veelal in traditionele kleding, ondanks de voormalige Britse overheersing rijdt men er rechts, ze hebben een half uur tijdsverschil ten opzichte van de buurlanden, ze hebben hagelwitte stranden, tropische wouden, brede rivieren en besneeuwde bergtoppen, maar bovenal hebben ze een schat aan historische bouwwerken. Nergens in Zuidoost Azië vind je nog zoveel eeuwenoude tempels, pagodes en stoepa’s. Men ziet er nog geen stromen Westerse toeristen en je wordt er gastvrij en hartelijk ontnvangen.
Hoogtepunten uit de reizen zijn de Schwedagon pagode in Yangon (Rangoon). In Mandalay vind je de grootste met bladgoud bedekte Boeddha van het land. Hier vormen de muren en enorme gracht rond het herbouwde koninklijk paleis het centrum van de stad. We lopen over de langste teakhouten brug ter wereld en kunnen zien hoe enorme witte marmerblokken tot Boeddhabeelden worden gevormd. Met de boot reis je naar de met duizenden stoepa’s en tempels bedekte hoogvlakte van Bagan. Het bezoek aan het schitterende Inle meer en de Pindayagrotten zijn weer andere hoogtepunten.
Myanmar wordt geleid door een militaire dictatuur. Voor veel mensen is dit een reden om het land niet te bezoeken. Voor je naar Myanmar gaat moet je voor jezelf uitmaken of je dit ethisch verantwoord vindt of niet. Deze grens ligt voor iedereen anders. Ga je wel of niet naar Tibet hoewel de bevolking wordt onderdrukt? Ga je wel of niet naar de V.S., Australië en Nieuw-Zeeland ondanks dat de oorspronkelijke bevolking hier vaak onder erbarmelijke omstandigheden leeft? Ga je wel of niet naar Groot-Brittannië ondanks dat Noord-Ierland onafhankelijkheid eist? Ga je wel of niet naar Turkije ondanks discriminatie van de Koerden? Ga je wel of niet naar Myanmar ondanks dat er een dictatuur heerst? Deze beslissing kunnen wij niet voor je maken, wel kunnen we enkele punten aanstippen die het overwegen waard zijn.
- Als ik ga, lever ik dan een financiële bijdrage aan de kas van de overheid die daarmee de bevolking onderdrukt?
Als je naar Myanmar gaat, gaat een klein deel van de reissom naar de overheid. Dit betreft je visum, de luchthavenbelasting, entreegelden en 10% toeristenbelasting die bijvoorbeeld hotels moeten heffen. Het overgrote deel van je reissom komt de (arme) lokale bevolking ten goede, die het door boycot al niet gemakkelijk heeft. Als je gaat, kun je de overheidsinkomsten verminderen door niet in overheidshotels te overnachten (Sunita maakt gebruik van de private sector), geen souvenirs te kopen in een overheidswinkel en het Postkantoor links te laten liggen.
- Als ik ga, geef ik dan het signaal of dat ik het eens ben met het regime?
De leidster van de oppositiepartij, Aung San Suu Kyi heeft in 1995 reizigers gevraagd om Myanmar niet te bezoeken omdat ze daarmee aangaven dat ze het eens waren met het regime. Volgens Amnesty International wordt er dwangarbeid gebruikt om toeristische faciliteiten aan te leggen (en huizen, riolering, waterleiding, wegen, etcetera) en zou dat een reden moeten zijn om niet te gaan.
Op de plaats waar veel toeristen zijn is de kans een stuk kleiner dat hier schending van de mensenrechten plaatsvindt omdat hier meer sociale controle heerst. Verder is het de vraag of het uitblijven van toeristen het regime doet verdwijnen.
In Birma draagt het merendeel van de bevolking traditionele kleding. Dit bestaat voor zowel de mannen als vrouwen uit een longyi. Dit is een al dan niet (voor mannen en vrouwen verschillend) gedecoreerde doek die omgeknoopt wordt tot een jurk/rok. Boven de longyi wordt een shirt gedragen.
Het is geen probleem om korte (niet te kort) kleding aan te trekken in Myanmar. Neem vooral lichte katoenen of linnen kleding mee. ’s Avonds kun je last hebben van muggen dus neem hiervoor kleding mee die je armen en benen bedekt en smeer je ook goed in met DEET. Eén warme lange broek en trui/vest voor de koelere, hoger gelegen gebieden is voldoende. In sommige hotels kun je je kleding tegen betaling, laten wassen. Voor kleding met speciale wasvoorschriften kun je het beste zelf vloeibaar wasmiddel meenemen.
Souvenirs en etenswaren kun je het beste op de lokale markt, zay, kopen. Je bent het goedkoopste uit als je de lokale specialiteit daar ter plaatse koopt, bijvoorbeeld katoen en zijde bij het Inle meer, parasols en papier bij Pindaya en lakdozen in de omgeving van Bagan. Met goed onderhandelen kun je de helft van de vraagprijs afdingen. Van producten als goedkope t-shirts, sandalen e.d. kun je slechts weinig afdingen. In hotels en (overheids)winkels betaal je voor hetzelfde item vaak twee keer zoveel en gaat bovendien een deel van de opbrengst naar de staat. Op de luchthaven zijn de producten verrassend betaalbaar.
Mooie souvenirs om mee te brengen uit Myanmar zijn sarongs, papieren parasols, lakdozen, glaswerk, marionetten, jade en kleding.
Als je een pakketje of ansichtkaart wilt versturen kun je dit ‘by airmail’ bij het Postkantoor doen. Postkantoren staan in de meeste plaatsen en je kunt je gids vragen waar je wezen moet. Houd er rekening mee dat het postkantoor een staatsbedrijf is en dat het geld voor je postzegel dus naar de staat gaat. Het duurt ongeveer 3 weken voordat je post in Nederland arriveert en het komt vaak voor dat de post helemaal niet aankomt.
In veel hotels en op de postkantoren kun je tegen betaling internationaal bellen (dit is prijzig) of internetten. Spreek van te voren een prijs af en houdt er rekening mee dat het lang duurt voor je verbinding hebt. Ook zijn er op sommige plekken (Bagan, Yangon, Mandalay) internetcafes te vinden. Hotmail en yahoo kunnen dan niet gebruikt worden maar je kunt dan de account van het hotel/cafe gebruiken. Met je eigen mobieltje bellen of smsjes versturen is niet mogelijk.
In Myanmar heeft men een voltage van 220 – 240. Naast de stopcontacten zoals wij die hebben zijn er ook stopcontacten waar je een wereldstekker voor nodig hebt. Houd er rekening mee dat de stroom regelmatig uitvalt in Myanmar (en dus ook de airco in het hotel dan niet meer werkt). Een zaklamp kan dus handig zijn. Batterijen kun je het beste van thuis meenemen omdat die in Myanmar van mindere kwaliteit zijn.
Omdat Myanmar een maankalender heeft, vallen de meeste festivals en feestdagen ieder jaar op een andere datum volgens onze kalender. Er worden erg veel festivals in Myanmar gevierd maar dit zijn de belangrijkste: Boeddha’s Verjaardag, Water festival/Nieuwjaar, bootraces, lichtfestival, Nationale dag, kerstmis, Kayin Nieuwjaar, pagode festival, nat festival, Buddhist Rains retreat.
Het grootste deel van Myanmar (ongeveer 90%) is boeddhistisch. Hoewel er meerdere stromingen van boeddhisme voorkomen in Myanmar, praktiseren de Birmezen voornamelijk het theravada boeddhisme. In Myanmar leven zo’n half miljoen monniken en nonnen. Een groot deel van de monniken is dit slechts tijdelijk aangezien de mannen geacht worden om twee maal in hun leven een periode in het klooster door te brengen. Verder worden in Myanmar de nat (natuurgeesten) vereerd. Deze vorm van animisme gaat vaak samen met het boeddhisme. Andere religies die in Myanmar worden gepraktiseerd zijn de islam, het hindoeïsme en het christendom.
De beste reistijd voor Myanmar is eind oktober tot begin maart, wanneer het tussen de 25 en 35 °C graden is (in de omgeving van Yangon is het warmer dan in de heuvelachtige omgeving van Mandalay). Buiten deze periode moet je gemiddelde temperaturen van 40 °C verwachten. Van mei tot en met september is het bovendien regentijd.
Het merendeel van de bevolking (ongeveer 80%) spreekt de taal van de Bamar bevolking, ook wel Birmees genoemd. Minderheden spreken vaak hun eigen taal en zodoende komen er meer dan 100 verschillende talen voor in Myanmar. In de grote steden en op toeristische plekken wordt vanwege het koloniale verleden van Myanmar redelijk tot goed Engels gesproken. Maak je een trektocht door het platteland van Myanmar dan heb je hier weinig aan Engels. Je gids spreekt echter zowel Engels als Birmees en je kunt wat basiswoorden van de gids of uit je reisboek leren.
In de winter is het in Myanmar 5 ½ uur later en de zomer is het er 4 ½ uur later.
Respecteer de lokale gewoontes en gebruiken en ga er niet van uit dat in het Westen automatisch alles beter is. Je bent te gast in een ander land met een eeuwenoude cultuur waar men trots op is. Gedraag je dus ook als gast. Het is bijvoorbeeld niet gepast om pennen of snoep uit het raam van de bus te gooien, met een naveltrui door een tempel te lopen of mensen aan te wijzen en uit te lachen.
Vermijd politieke discussies, tenzij je gesprekspartner hier zelf over begint. Door het aansnijden van politiek gevoelige onderwerpen kun je onbedoeld je gesprekspartner in gevaar brengen, mocht iemand die lid is van de machthebbende politieke partij hier lucht van krijgen. Vraag taxichauffeurs of lokale bevolking ook niet om je naar het huis van Aung San Suu Kyi te brengen en deel geen leesmateriaal of pamfletten uit waarin het regime bekritiseerd wordt.
Myanmar kent buiten Yangon niet echt nachtelijk vertier. Om maximaal 22.00 uur zijn alle cafés en restaurants gesloten en ligt men op bed. Reeds vroeg in de ochtend bij het eerste licht gaan de deuren weer open.
Myanmar is een relatief veilig land. Als je hier iemand met je portemonnee ziet rennen is dat vermoedelijk omdat die uit je zak is gevallen en men de beurs terug komt brengen. Let desalniettemin goed op je persoonlijke eigendommen want er kunnen altijd uitzonderingen zijn.
Als je bij iemand thuis wordt uitgenodigd trek dan je schoenen uit, raak niet iemands hoofd aan (ook niet van kinderen of baby’s) en raak ook geen voeten aan. Als je handen schudt of dingen aangeeft, doe dit dan altijd met je rechterhand, terwijl je met je linkerhand je rechterelleboog vasthoudt. Dit laatste doe je bij oudere mensen en mensen die je heel veel respect wilt tonen. Stap niet over mensen heen. Raak in een huis geen Boeddhabeelden of andere religieuze afbeeldingen aan. De mensen in Myanmar kun je blij maken met Engelstalig (non-politiek) leesmateriaal en scholen kun je steunen met schrijf en leesmateriaal. Klinieken kunnen financiële steun goed gebruiken omdat slechts 0,4% van het staatsbudget naar medische faciliteiten gaat.
De mensen waar je mee in contact komt vinden het leuk om foto’s of andere plaatjes van jouw land/familie te zien. Kinderen zijn net als overal ter wereld dol op snoep, speelgoed, stickers of ballonnen, maar geef dit altijd aan de ouders en nooit rechtstreeks aan het kind zelf. Als je dat wel zou doen, dan vatten ze dit op alsof jij meent dat de ouders niet de middelen hebben om hun kinderen zelf te onderhouden.
Als je naar Myanmar gaat, moet je paspoort bij terugkeer nog een half jaar geldig zijn.
Het 28-daags single entry visum voor Myanmar moet per post worden aangevraagd. Dit kan via het visumburo www.visum.nl of via een ANWB kantoor en anwb.viusmonline.nl ; of regel het rechtstreeks via het consulaat van Myanmar, Overaseweg 96, 4836 BC Breda. Voor het visum heb je twee aanvraagformulieren nodig die je kunt downloaden van de website van de visumdienst of je kunt Sunita vragen deze op te sturen. Verder heb je voor de aanvraag 2 pasfoto’s (en je paspoort) nodig. Kosten voor het visum zijn € 40,- plus twee maal het bedrag voor een aangetekende brief. Het visum is na afgifte 90 dagen geldig dus vraag dit niet te vroeg aan.
Voor Myanmar geldt geen inentingsplicht maar vaccinaties tegen tyfus, Hepatitis A en DTP worden sterk aangeraden. Verder heb je ook malariatabletten nodig. Neem voor het meest recente advies contact op met de GGD of via www.lcr.nl.
Breng ons ruim voor vertrek op de hoogte van het polisnummer van je reisverzekering als deze niet bij ons is afgesloten. Ook het alarmnummer en de naam van de verzekeringsmaatschappij zijn noodzakelijk. Het spreekt voor zich dat wij bij calamiteiten slechts beperkte hulp kunnen verlenen indien wij niet over genoemde gegevens beschikken. Controleer of bij je verzekering of ook repatriëringkosten zijn meeverzekerd en of de kosten van het vervoer met een ambulance helikopter of ander ziekenvervoer onder de dekking valt. Verder moet je reisverzekering werelddekking hebben.
De munteenheid van Myanmar is de Kyat. De theoretische koers van de Kyat is ongeveer 8 Kyat voor een euro. In de praktijk krijg je ongeveer 1000 Kyat voor een euro, maar dit bedrag wisselt sterk. Je kunt Kyat niet invoeren. Als je naar Myanmar gaat moet je Amerikaanse dollars (kleine biljetten) meenemen. Let erop dat je gave biljetten meeneemt. Zitten er veel kreukels of scheurtjes in dan worden ze niet geaccepteerd! Je kunt je Kyats in de hotels maar ook voor een iets betere koers op straat wisselen. Kijk wel goed uit als je op straat wisselt! Wissel gezien de ongunstige koers niet op het vliegveld (ondanks dat sommige bronnen vermelden dat dit verplicht is) en vraag voor je ergens wisselt aan de gids wat de gangbare koers is. Veel entreegelden of andere kosten kunnen of moeten in dollars worden betaald. Als je naar Myanmar gaat heb je niets aan je creditcard, pinpas, euro’s of traveller’s cheques.
In Myanmar ben je gemiddeld zo’n € 125 – 150,- per week aan maaltijden, entreegelden en fooien kwijt.
Gemiddeld geef je in Myanmar $ 2,- per dag fooi aan de gids en/of de chauffeur. Verder wordt van je verwacht dat je in tempels kleine donaties geeft, mensen beloond voor diensten als het dragen van je bagage of het halen van de sleutel om een bezienswaardigheid te openen, als je naar het openbaar toilet gaat (dit wil niet zeggen dat het toilet dan ook schoon gehouden wordt van de betaling), en dergelijke.
Luchthavenbelasting moet ter plaatse voor vertrek betaald worden. Voor de internationale vluchten bedraagt die $ 14,- en voor binnenlandse vluchten $ 5,-. Entreegelden kosten tussen de $ 2,- en $ 10,-.
Het programma geeft de grote lijn van de reis weer. Gezien het avontuurlijke karakter van de reis kan het zijn dat door onvoorziene omstandigheden er ter plaatse moet worden afgeweken van het reisprogramma. Wij verwachten daarom een flexibele instelling van onze reizigers.
Indien het programma moet worden aangepast gebeurt dit, als er keuzemogelijkheden zijn, in overleg met de reiziger. Eventuele bijkomende kosten, indien onvermijdbaar, komen voor rekening van de reiziger en worden direct met de reisleider of gids afgerekend.
Eventuele vertragingen vind je op Teletekst, de website www.schiphol.nl of kun je via het informatienummer op Schiphol (0900-0141) opvragen. Niet via Sunita Reizen.
Wij verwachten van onze deelnemers dat ze over een goede gezondheid en conditie beschikken. Deelnemers met eventuele chronische klachten verzoeken we dit aan ons door te geven, zodat wij daar tijdens de reis rekening mee kunnen houden. Wij raden in dat geval tevens aan contact op te nemen met je huisarts of specialist. Mocht je een allergie hebben (bijvoorbeeld voor wespen) of een speciaal dieet volgen (bijvoorbeeld glutenvrij), geef dit dan ook tijdig (voor de boeking) aan ons door. Sunita Reizen is niet verantwoordelijk als zich onderweg gezondheidsproblemen voordoen. Wij verwachten dat iedere reiziger zelf zorgt voor een goede reisverzekering met werelddekking die ook medische kosten en ongevallen dekt. Een annuleringsverzekering raden we zeker aan.
Denk eraan contactgegevens en ticketkopieën achter te laten voor de thuisblijvers.
Indien je je eigen geneesmiddelen of bijv. de anticonceptiepil meebrengt, is een brief met de samenstelling en dosering van belang, deze is veelal bij de apotheek verkrijgbaar (het zogenaamde ‘KNMP reisdocument).
Met het oog op de hygiëne en het alom verspreide Aids is het ook verstandig een kleine verpakking met sterile naalden mee te nemen (bijv. De Travel Safe Basic Bag – verkrijgbaar in de goede outdoor zaken.).
Giardia is een parasiet die zich in de darmen nestelt en die veel voorkomt in Azië. Het ontwikkelt zich meestal in een dag of 7 à 10 en treedt niet plotseling op. De symptomen zijn naar rotte eieren ruikende winden en boeren, maagkrampen, borrelen van de maag en maag die van streek is, vermoeidheid (geen koorts) en diarree. Diarreeremmers werken in dit geval niet. Neem Flagyl mee maar gebruik geen alcohol als je dit middel moet innemen!
In Myanmar komt malaria voor dus informeer vooraf welke medicijnen je mee moet nemen. Verder kun je een klamboe, insectenwerend middel en een middel tegen jeuk meenemen.
Voor een trekking worden blarenpleisters, insectenspray, sporttape, massageolie/tijgerbalsem, een tekentang en een middel tegen verstopte neus aangeraden. Om eventuele bloedzuigers te verwijderen is het handig wat tabak (om op de bloedzuiger te wrijven) of DEET mee te nemen (om op de broekspijpen te spuiten – ter voorkoming).
Bij darmproblemen wordt vaak het lokale eten de schuld gegeven. Verandering van spijs speelt ongetwijfeld een rol maar er zijn ook andere factoren waar men rekening mee moet houden. Vermoeidheid, tijdsverschil (jetlag), klimaatsverandering, plotselinge ontspanning na maanden van hard werken en een ander dagritme spelen eveneens een rol. Zorg dat je voldoende rust neemt, nuttig geen ijs of ijskoude dranken, beperk alcohol en bestel na aankomst niet meteen het pittigste eten.
Controleer vlak voor vertrek of alle lussen en banden, aan je bagage goed zijn bevestigd. Dit om te voorkomen dat ze tijdens het vervoer afscheuren. Indien dit met een lus gebeurt waar de bestemmingsstrook aan bevestigd is, kan je rugzak (tijdelijk) zoek raken.
We raden je af om een label met je volledige naam en adres aan de bagage te hangen. Dieven zijn overal aanwezig en op deze manier kun je ze attent maken op het feit dat je huis tijdelijk verlaten is. Een label met alleen je naam en geboortedatum kan eventueel behulpzaam zijn je spullen op te sporen als ze zoekgeraakt zijn. De vermelding van je vertrekdatum en de bestemming kan bij vermissing op de heenreis van groot nut zijn!
In de meeste hotels kunnen we eenpersoonskamers reserveren. Hier zijn extra kosten aan verbonden.
Bij aankomst in Myanmar moet je een formulier invullen waarop je de waardevolle spullen (camera, mp3, sieraden e.d.) moet opgeven. Dit formulier dien je te bewaren tot je het land weer verlaat. Vrij ingevoerd kunnen worden 400 sigaretten, 2 liter alcohol en 2 flessen parfum. De uitvoer van antieke voorwerpen en curiosa (ouder dan 150 jaar) is verboden.
Het is verboden te fotograferen of filmen bij douane, politie, militaire posten, bruggen, vliegvelden en dergelijke en verschillende tempels. Maak ook geen foto’s van mensen in uniform of van het huis van Aung Sang Suu Kyi. De meeste mensen vinden het geen probleem als je ze op de foto zet, maar vraag wel eerst toestemming. Als je een digitale camera hebt vindt men het vaak erg leuk om de eigen beeltenis op het scherm terug te zien. Op sommige plaatsen (bijv. pagodes of religieuze sites) moet je betalen om te mogen fotograferen.
Het is niet mogelijk om in Myanmar water uit de kraan te drinken. Vermijd tevens de consumptie van producten die met kraanwater zijn schoongemaakt, zoals rauwe groente of fruit. Fruit kun je het beste zelf kopen en schillen of goed met flessenwater wassen. Vermijd ijsblokjes in je drinken. Mineraalwater in flessen is overal verkrijgbaar en gekookt water is ook drinkbaar. Omdat het in Myanmar over het algemeen warm is en men er veel vocht verliest, is het verstandig om voldoende te drinken en dit ook bij je te hebben. Bouillon of pakjes soep (of zoute drop) kun je uit Nederland meenemen om het zoutgehalte op peil te houden en ervoor te zorgen dat je genoeg drinkt.
Het ontbijt in Myanmar bestaat uit noedels met gebakken groenten. In de meeste hotels hebben ze ook witbrood, eieren, jam, thee en koffie en soms wat fruit. Lunch en diner zijn warm en bestaan uit rijst of noedels met een curry. In Myanmar vind je een mix van Chinese restaurants, Indiase restaurants, Nepalese restaurants, halals (islamitische restaurants), Thaise restaurants en lokale specialiteiten. De bereiding van eten duurt meestal lang en er worden liefst verse seizoensgebonden producten gebruikt. De meeste menu’s in de grote steden zijn in het Engels en anders kun je aanwijzen wat je wilt. De restaurants zijn over het algemeen open tot een uur of 9 ’s avonds. Traditioneel bestellen Birmezen een curry voor zichzelf en bijgerechten voor de hele tafel. Er wordt met de rechterhand gegeten. Op bijna alle plaatsen krijg je gewoon bestek bij het eten.
Consumptie van ongekookte melk is niet aan te bevelen. Controleer voor je vlees of vis bestelt of dit vers is. Als je van koffie houdt, neem dan oploskoffie uit Nederland mee.
Verder kun je water uit flessen drinken, diverse soorten frisdrank (relatief duur en lokale merken; internationale merken worden via de zwarte markt ingevoerd en zijn nog duurder), thee, licht alcoholisch bier en licht alcoholische palmwijn. De sinaasappelbrandy is een stuk sterker.
Heb je voor de vlucht vegetarische maaltijden aangevraagd, meld dit dan ook nog even extra tijdens het inchecken en als je een nieuwe boarding pas haalt.
In Myanmar is het goed mogelijk om vegetarisch eten te bestellen. In Myanmar wonen bijna geen vegetariërs maar doorgaans staan er wel een paar vegetarische gerechten op het menu. Als je een gerecht van de kaart wilt bestellen kun je ook vragen of ze dit zonder vlees voor je klaarmaken.

