20 - Daagse complete rondreis door Bhutan van West naar Oost met kloosterfestival

Om het toerisme in Bhutan te beperken heeft de overheid een hoge, verplichte dagprijs (verkoopprijs) voor Bhutan ingesteld. En met succes; het land lijkt op een openluchtmuseum met zijn historische bouwwerken, traditionele huizen, kleding en dichte oerbossen. Als je in Bhutan aankomt stap je binnen in een totaal andere wereld. Het boeddhisme wordt hier sinds eeuwen met grote inzet beoefend en is de hoofdgodsdienst van dit koninkrijk. Door het geringe aantal bewoners en het ontoegankelijk berglandschap is het overgrote deel van de natuur nog ongeschonden. Het gecultiveerde land wordt grotendeels met primitief gereedschap bewerkt en het vervaardigen van wierook en het weven van de kleurige kleden en doeken is nog allemaal handwerk. Ondanks dat een groot deel van Bhutan onder primitieve omstandigheden leeft, wordt de invloed van het Westen steeds meer merkbaar. De mobiele telefoon heeft zijn intrede gedaan en aan het einde van de dag vinden de Bhutanezen het maar wat fijn om hun officiële kostuum te verruilen voor de kleding van hun eigen keuze. In het meer toeristische westen van het land is deze invloed duidelijker merkbaar dan in de verborgen valleien in het oosten.

Deze complete Bhutanreis laat je zowel het boeiende en meer op toeristen ingestelde westen zien, als de oorspronkelijke eenvoud van het oosten met zijn lieflijke dorpjes en groene wouden. De witten toppen van de Himalaya zijn op de route die we volgen regelmatig zichtbaar en functioneren als adembenemend decor tijdens deze schitterende reis.

Programma in het kort

Tijdens het verblijf in Bhutan is het meestal niet toegestaan om een klooster binnen te gaan. Het boeddhistische geloof wordt in dit land nog intensief beoefend en de monniken zijn bang dat toeristen de gebedsdiensten zullen verstoren. Veelal is er voor de grote kloosters een speciale vergunning nodig.
Om een groot klooster te bezoeken hebben we een aanbevelingsbrief nodig van een boeddhistische organisatie of instituut waaruit de interesse en betrokkenheid bij het boeddhisme van de betreffende deelnemer blijkt.

Omdat de belastingen van de vliegtickets bijna dagelijks veranderen is de prijs van de reis exclusief ticket berekend. Uiteraard kunnen wij het ticket ook voor u regelen. Neem contact met ons op voor de mogelijkheden.

De prijs van deze reis is berekend met vertrek vanaf 4 personen. Wij kunnen deze reis ook vanaf 2 personen regelen of met grotere groepen. Neem in dat geval contact met ons op voor een vrijblijvende offerte. Je kunt de groepsreis desgewenst ook individueel uitbreiden met een arrangement in bijvoorbeeld Sikkim.

In Bhutan worden de festivals aan de hand van de maankalender gepland maar ook de beslissingen van de geestelijk leider van het klooster kunnen invloed op de exacte datum hebben. We doen onze uiterste best om de juiste datum voor het kloosterfestival in te plannen. Indien nodig zullen we in overleg met de deelnemers de reis iets aanpassen.

Het programma geeft de grote lijn van de reis weer. Gezien het avontuurlijke karakter van de reis kan het zijn dat door onvoorziene omstandigheden er ter plaatse moet worden afgeweken van het reisprogramma. Wij verwachten daarom een flexibele instelling van onze reizigers.

Dag 1

Vertrek vanuit Amsterdam, Brussel of Düsseldorf.

Dag 2

Aankomst in Kolkata/Calcutta en transfer naar het hotel. De rest van de dag is vrij te Besteden.

Dag 3

Transfer naar de luchthaven voor de vlucht naar Bagdogra en daarna vervoer van de luchthaven naar het hotel in Kalimpong (ongeveer 3 uur rijden). Na aankomst nemen we een kijkje bij het Bhutanese Thongsa klooster. Dit is het oudste klooster uit de omgeving wat echter vlak voor de komst van de Britten nog door de Gorkha’s is vernield. Kort daarna is het weer herbouwd en op dit moment is er een kleine kloostergemeenschap.

Dag 4

Van Kalimpong rijden we naar Bhutan (in ongeveer 5 uur), waar we in de grensplaats Phuntsoling) overnachten. Phuntsoling lijkt veel op een stad in India. De Indiërs hebben overdag vrij toegang tot de stad. Toch vind je hier al de karakteristieke bebouwing en vlak buiten de stad een mooi gelegen en vredig tempeltje. Terwijl de gids de visa in de paspoorten verzorgt, hebben wij de tijd om hier rond te kijken.

Dag 5

We verlaten het hectische Phuntsoling en rijden (in ongeveer 7 uur) langs enkele dorpjes maar vooral door de schitterende ongerepte natuur van Bhutan. Als we gisteren deze plek nog niet hebben bezocht maken we vlak buiten Phuntsholing een stop bij het Kharbandi klooster, waarvandaan we een prachtig uitzicht hebben over de vlaktes van India. We overnachten in Paro in een mooie resort.

Dag 6

Na het ontbijt maken we een boswandeling naar een hoog gelegen punt waarvandaan je een prachtig uitzicht hebt op het Taktshang klooster, dat ‘Tigers Nest’ betekent. De wandeling loopt omhoog door de pijnbossen en neemt ongeveer 2 tot 3 uur in beslag. Zie je niet tegen een flinke inspanning op dan kun je nog verder doorwandelen tot aan het klooster. Het klooster is tegen de rotswand aangebouwd, zo’n 800 meter boven de Paro vallei. Men gelooft dat leermeester Padmasambhava in de 7e eeuw op een vliegende tijgerin naar deze plaats kwam en er 3 maanden in de grotten mediteerde. Duizend jaar later werd op deze plek het Taktsang klooster gebouwd. Het is een pelgrimsplaats waar iedere Bhutanees eens in haar/zijn leven naar toe wil gaan.
In de middag bezoeken we het Drugyel Dzong, een fort dat op een strategische locatie is gebouwd en waarvandaan de Parovallei in de 17de eeuw werd verdedigd tegen invallen van de Tibetanen. Op een heldere dag kun je Mount Chomolhari (7.320 m.) zien uittorenen achter de Dzong. Dieper de Parovallei in, kom je bij de wachttoren met de naam Ta-Dzong. In de jaren ’60 werd deze 7 verdiepingen tellende toren omgebouwd tot nationaal museum op last van koning Jigme Wangchuck. Je kunt hier cultureel en historisch materiaal uit Bhutan zien van de 7e eeuw tot nu. Vanaf de toren is het een korte wandeling de heuvel af naar Rinpung Dzong. Dit is een administratief centrum en opleidingsinstituut voor monniken. Je loopt verder over de traditionele brug de stad in, waar de avond vrij te besteden is.

Dag 7

Vandaag maken we een excursie naar de Haa vallei. Haa betekent ‘verborgen land’. Om daar te komen volgen we een weg die zich door de bergen kronkelt en na het passeren van de hoge Cheli La pas ( 3.810m) rijden we de vallei binnen. De Haa vallei was tot en met 2001 verboden voor toeristen en is daardoor minder ontwikkeld/gemoderniseerd dan bijvoorbeeld de Parovallei. Het is interessant om door de dorpjes en velden te lopen, waar men voornamelijk graan, chili, aardappelen en appels verbouwt en vee hoedt. Ook heb je hier bij helder weer een mooi uitzicht op de Himalaya.

Dag 8

Onderweg naar Thimpu (ongeveer 2 uur rijden) bezoeken we het oudste gebouw van Bhutan; de Simtokha Dzong, die vandaag de dag dienst doet als boeddhistische universiteit. In hoofdstad Thimpu bezoeken we na de lunch de kunst,- en nijverheidsschool, de nationale bibliotheek en de goudsmid. Als er voldoende tijd is gaan we ook nog naar de chorten die ter nagedachtenis aan koning Jigme Wangchuck is gebouwd of naar het 15e eeuwse Changangkha klooster of de kleine Motithang dierentuin. Hier kun je het nationale dier van Bhutan zien; de zeldzame ‘Takin’ (ook wel rundergems of gnoegeit genoemd). Een bezoek aan de Tashicho Dzong en de beklimming van de zendmast voor een wijds uitzicht over de stad behoren ook tot de opties om de middag te vullen. We raden aan om in Thimpu na het diner nog even de stad in te gaan. ’s Avonds heerst hier een gezellige drukte omdat de winkels nog lang open zijn.

Dag 9

We rijden via Punakha naar Wangduephodrang/Wangdi over de Dochula pas van 3.100 meter (ongeveer 3 uur rijden). Als het helder is kun je op de pas in de verte de toppen van het Himalaya-gebergte zien, waaronder de grootste berg van Bhutan; de Gangar Punsum van 7.520 meter. Vanaf de pas rijden we naar beneden de warme vallei in om Punakha Dzong te bezoeken. Dit opmerkelijke fort is tussen twee rivieren gebouwd en heeft zowel overstromingen als brand overleeft. Ieder jaar in februari vindt hier de Punakha Serda processie plaats die de overwinning op de binnenvallende Tibetanen herdenkt. Vanaf Punakha, de oude hoofdstad van Bhutan, is het nog drie kwartier rijden naar Wangduephodrang waar je een Dzong en de markt kunt bezoeken.

Dag 10

We rijden naar de Gangtey Gompa (2.800 m.) en zijn gelijknamige vallei. Het enige klooster dat je hier vindt behoort tot de Nyingmapa orde. In de vallei leven de zeldzame zwarthalskraanvogels die ’s winters van Tibet naar Bhutan trekken. De vogels worden door strenge maatregelen van de RSPN (Royal Society for Protection of Nature) beschermd. Zo mogen de plaatselijke bevolking en ook de bezoekers geen lawaai maken en niet vissen in de winter. In dit schitterende natuurreservaat zijn tal van (vlakke) wandelmogelijkheden; variërend van de Gangtey Nature Trail van anderhalf uur tot volledige dagwandelingen. Hoewel er in de vallei overnachtingsmogelijkheden zijn, zullen we terugrijden naar het comfortabele resort in Wangdi.

Dag 11

Onze bestemming voor vandaag is de Bumthang vallei/Jakar (ongeveer 7 uur rijden). Onderweg genieten we van het fraaie uitzicht vanaf de met duizenden gebedsvlaggetjes versierde bergpassen (waaronder de Pele pas van 3.400 meter) en rijden we door het boeiende gebied van de zwarte bergen. Als we een vergunning kunnen krijgen bezoeken we de fraai beschilderde Trongsa Dzong, die is opgeknapt met Nederlandse ondersteuning en veel Tibetaanse vluchtelingen herbergt. Als alternatief hebben we het bezoek aan de uitkijktoren Ta Dzong op het programma staan. Onderweg bezoeken we ook een weefcentrum in Chume. We overnachten in een guesthouse.

Dag 12

Bumthang bestaat uit vier kleinere valleien en is het spirituele hart van Bhutan. Op deze plaats zou Padmasambhava gereïncarneerd zijn en verhalen en afbeeldingen over deze gebeurtenis zijn op iedere straathoek te vinden. Bhumtang is verder befaamd om zijn yathra (wollen doeken) die hier volop te koop worden aangeboden. Deze dag gebruiken we om het Bumthang district en de valleien buiten de stad te verkennen. We bezoeken onder andere het Kurjey- en Jambay Lhakang klooster dat uit de 7de eeuw stamt. De historie vermeldt dat Padmasambhava hier heeft gemediteerd en in een van de tempels schijnt een rots te zijn met daarin de afdruk van zijn rug. De boom die je bij het klooster ziet staan is gegroeid uit de staf van de heilige die in Bhutan ook bekend is onder de naam ‘guru rimpoche’ en die de Boeddha staat wist te bereiken. Andere mooie bezienswaardigheden zijn de Jakar Dzong, Tamshing en het Kunchosum klooster.

Dag 13

Vandaag is de langste reisdag die zo’n 8-9 uur over de bergwegen naar Mongar slingert. Vanaf nu komen we in een deel van Bhutan dat minder ingesteld is op toeristen en dit merk je aan de kwaliteit van de plaatsen waar we overnachten. Onderweg bezoeken we het kleine en geheimzinnige Membar Tso (brandende meer) en het dorpje Ura. Vanaf Ura gaat de weg omhoog naar de hoogste pas in Bhutan, de Thrumshing La van 4.050 meter. Het uitzicht vanaf de pas is adembenemend. Vanaf de pas voert de route door rododendronbossen naar Sengor waar we lunchen. De wegen worden vanaf hier smaller en bochtiger en je kunt volop genieten van kabbelende watervalletjes, terrasvormige akkers en boerderijtjes die verspreid in het landschap staan. Eindbestemming Mongar ligt in een warme vallei op 700 meter en is een relatief nieuwe stad. De Dzong van de stad is echter nog volgens de historische bouwstijl geconstrueerd.

Dag 14

Dagexcursie naar Lhuentsi. Het landschap in deze regio is spectaculair, met kliffen, canyons en dichte bossen. In deze streek, die befaamd is om zijn textielproductie, komen niet zo vaak westerse toeristen. Het dorp is niet zo interessant en telt maar een paar winkels en kraampjes. Het klooster van Lhuentsi behoort echter tot een van de meest pittoreske van Bhutan en staat hoog op de heuvel met uitzicht over de Kuri Chhu vallei. De bergwanden rijzen hier steil omhoog en de enige weg om de Dzong te bereiken voert over een slingerend geplaveid pad dat geflankeerd is met gebedsvlaggen. Het klooster is in de 16e eeuw gebouwd en herbergt vandaag de dag zo’n 100 monniken.

Dag 15

De rit naar Trashigang loopt via de weelderige bossen met varens naar de Kori La pas waarna je het landschap ziet veranderen en je maïsvelden en bananenplantages aantreft. Het dorpje Drametsi dat we onderweg passeren, staat bekend om zijn dansen met drumbegeleiding (de Drametsi Nga Cham). Eindbestemming Trashigang (ongeveer 4 uur rijden) ligt op een steile heuvel en is de grootste en dichtstbevolkte regio van Bhutan. De Dzong ligt strategisch gebouwd op de weg naar de Gamri rivier. Na de lunch is er nog tijd om deze nieuwe stad te verkennen. De stad staat bekend om zijn papier dat van bamboe wordt gemaakt. Bij de Chorten Kora, die naar het voorbeeld van de Bouddhanath in Kathmandu is gebouwd, vind je een kleine bazaar. Het Zorig Chusum (handwerkscentrum) herbergt een nijverheidsschool.

Dag 16

We maken een excursie naar Tashi Yangtsi en bezoeken onderweg het Gom Kora klooster dat aan de rivier ligt. Volgens plaatselijk geloof heeft Guru Rinpoche zichzelf hier in een Garuda (mythisch wezen van half mens, half adelaar) veranderd om een demon te misleiden. De sporen hiervan kun je nog in de aarde terugvinden. Verderop, in het dorpje Duksum kun je de oudste metalen brug van Bhutan bewonderen die uit de 15e eeuw stamt. Nog wat verderop ligt de fotogenieke witte stoepa Chorten Kora. Hier bevindt zich ook een nederzetting die Dapa (houten nappen) produceert. Tashi Yangtse zelf is zo’n beetje het uiterste dorpje dat je in het oosten van Bhutan kunt bezoeken en dat aan Arunachal Pradesh (India) grenst. Helaas is het niet toegestaan hier de grens te passeren.

Dag 17

Onze laatste dag in Bhutan brengt ons naar de grensplaats Samdrupjongkhar. Onderweg bezoeken we de Kanglung universiteit, de school voor blinden en een weefcentrum. Uiteraard komen we onderweg ook door de nodige schattige dorpjes waar je kunt stoppen voor een foto.

Dag 18

In ongeveer 3 uur rijden we naar Guwahati waar we de vlucht naar Kolkata nemen. Na aankomst worden we naar het hotel gebracht.

Dag 19

Volledige dag met rondleidingen in Kolkata/Calcutta. Deze dag is ook bedoeld als reservedag voor het geval er vertragingen optreden. De stad is enorm gegroeid tijdens de Britse overheersing. Het Victoria Memorial is een gebouw met een combinatie van Italiaanse, Moghul en Britse bouwstijlen, dat in een mooi aangelegde tuin staat. Vlakbij het Memorial vind je de St. Paul’s Cathedral uit 1847. Op de Dalhousie Square bezoeken we het herdenkingsteken van de slachtoffers van de opstand tegen de Britten. Het Indian Museum is een van de grootste in Azië met een enorme en gevarieerde collectie beeldhouwwerken, thangkas, litho’s, historisch gereedschap en artefacten. Verder bezoeken we diverse tempels. In de avond vervoer naar de luchthaven voor de vlucht terug naar huis. Afhankelijk van het vluchtschema kan dit laat in de avond of heel vroeg in de ochtend zijn.

Dag 20

Aankomst in Nederland.